بيماريهاى معده

بدى هضم به علت گرمى مزاج
علائم :
عطش ، يبوست دهان ، كم شدن اشتها، طعم بد دهان مانند طعم دود و ترش ‍ كردن غذاهاى گرم ، بهتر هضم شدن غذاهاى غليظ و سرد، اينگونه بيماران در مصرف غذاهاى گرم زياده روى كرده و از حد اعتدال گذرانده اند.

 درمان :

شربت ليمو، شربت انار، شربت غوره ، مرباى سيب ، مرباى شيره خرفه ، و شربت زرشك و عناب و تمرهندى و آلوچه خشكه ، در صورتيكه زخم معده در كار نباشد مفيد است .

بدى هضم در مزاج صفراوى خود معده
علائم
تلخى دهان ، خروج صفرا، با استفراغ و خروج صفرا با مدفوع ، بيمار پس از غذا خوردن احساس طعم بد دهان دارد مثل كسى كه دود زياد كشيده باشد، بوى بد دهان و سوزش دل و عطش و حالت تهوع موجود، ممكن است در اثر بيمارى و اختلال كار ساير اعضاء مثل كبد يا روده ها و غيره باشد و هميشه مربوط به خود معده نيست اگر حالت تهوع زياد باشد و بيمار از امتلاء رنج برد، مقدارى سكنجبين با آب گرم حل كرده نوشند تا استفراغ كنند بعد از آن پوست هليله زرد 10 گرم جوشانده صبح و عصر ميل نمايند اينگونه افراد صفراوى مزاج در موقع گرسنگى و دير رسيدن غذا، بى طاقت شده و حتى ممكن است بيهوش گردند، براى درمان اين حالت بهتر است شربت ليمو، شربت غوره ، شربت انار، يا شربت نارنج صبح ناشتا ميل نمايند غذاهاى ترش براى افراد فوق مؤثر است و بايد قبل از گرسنگى كامل غذا خورند.
نسخه:

شربت عناب 15 گرم
زرشك 10 گرم
آلوچه خشكه 15 گرم
ليمو 5 گرم
همه را جوشانده صاف كرده سه روز صبح و عصر ميل نمايند.

و يا ايارج فيقرا با جوشانده هليله تواءما بكار برند و يا اينكه افسنطين 2 گرم گل سرخ 5 گرم جوشانده صاف كرده با شربت قند آميخته يك گرم صبر به آن اضافه نموده صبح و عصر ميل كنند و اگر بدى گوارش مربوط به بيماريهاى كبد باشد پاكسازى بدن به وسيله ماءالجبن يا به وسيله حب صبر زرد نمايند و با گل قند و آب ليمو تقويت معده نمايند و براى تقويت كبد، طباشير و ريوند از هر يك 5 گرم كوبيده با گل قند دهند، سوپ مرغ رسمی و آب غوره يا آب ليمو مفيد است .

بدى هضم در مزاج گرم و تر بطور عموم
در اينجا اشتهاى بيمار بر اعتدال بوده اما لعاب كثير از دهان جارى مى شود بخصوص وقتى كه معده خالى و گرسنگى در كار باشد و بيشتر اينگونه افراد حالت تهوع داشته و گاهى استفراغ رطوبتى دارند (مانند سفيده تخم مرغ ) اينگونه حالتها را بايستى با دادن آب شبت و سكنجبين مجبور به استفراغ نمايند تا معده پاك گردد و محتويات آن خارج شود سپس مرباى هليله ، گل قند و طباشير تجويز نمايند.
بدى هضم در مزاجهاى گرم و خشك
درمان :
 

شيرگاو، ماءالشعير، حريره از آرد جو و روغن بادام و شكر تهيه كرده ميل نمايند. اينگونه افراد بايستى از غذاهاى رطوبتى و خنك استفاده كنند.

بدى هضم در مزاجهاى گرم و تر بدون ماده رطوبتى
در دستگاه گوارش اينگونه بيماران غذاهاى مصرف شده زودتر تغيير شكل داده و متغير مى شود و آب دهان جارى مى گردد تبخير يا (پوترى فيكاسيون ) در دستگاه گوارش اينگونه بيماران بيشتر از معمول است لذا باعث ايجاد گاز و نفخ زيادترى مى گردد.
درمان :

براى تبريد و تجفيف يا خشكانيدن و جذب گازها و نفخ ، بايستى از معجون اطريفل صغير يا اطريفل كبير استفاده نمايند.

بدى هضم در مزاج سرد
علائم :
ضعف هضم ، تمايل زياد به غذا خوردن يا كثرت خواهش طعام ، توقف بيش از حد معمول غذا در معده و ترش كردن آن و آروغ ترش و برگشت غذاى ترش به دهان كه اينها همه در اثر زيادى اسيد معدى است و موجب ناراحتى بيمار مى گردد مدفوع در اينگونه بيماران شل و گاهى با يبوست تواءم است اينگونه بيماران با خوردن غذاهاى گرم مثل عسل ، مرباجات ، كمپوتهاى گرم بهبودى مى يابند.
نسخه:

بدى هضم در مزاج سرد و خشك
درمان :

ماءالشعير و عسل ميل نمايند شربت گاوزبان ، شربت انار شيرين و شربت زوفا نوشند.

درد در ناحيه سر دل (مربوط به معده )
براى تسكين اينگونه دردها كه به علت زيادى اسيديته معده به وجود مى آيد خنثى كردن محيط اسيدى معده لازم است كه داروهاى زير مؤثر و از بين برنده درد مى باشند، اين فرمول در زخمهاى معده و اثنى عشر و سوء هاضمه مؤثر بوده و ضد نفخ و ضد كليت نيز مى باشد.
درمان :
 

در دردهاى معدى تواءم با صدا كردن شكم ، دادن انيسون ، جوز هندى ، پوست نارنج ، دارچين و زنجبيل از هر كدام 10 گرم به صورت پودر سائيده كه روى غذا پاشيده شود بكار برده مى شود.

ضعف معده يا سوء هاضمه
در اينجا چون غذا مدت بيشترى را در معده توقف مى نمايد لذا اسيد بيشترى ترشح شده و موجب ناراحتى و درد و گاهى باعث پيدايش زخم مى گردد. اگر منجر به تخمه و يا هيضه گردد، آروغهاى بدبو از علائم مهم اين بيمارى است . داروهائى كه در بالا گذشت همه براى اين حالت مؤثرند.

كم شدن اشتها
اين بيمارى به علل مختلفى از جمله ضعف و ناتوانى كبد، ورم دستگاه گوارش و بيماريهاى آن و امتلاء خون از چربى ها و املاح اضافى و خوردن چربى زياد و غذاهاى سرخ كرده و چرب و نيز داراى علل بيشمارى است كه ساده ترين آنها ناراحتى هاى روانى است .
براى تحريك اشتها بهتر است از غذاها و داروهاى ترش مزه استفاده نمود مثل سماق ، آب ليمو، آب انار،

شربت غوره و غيره
نسخه ضد كم اشتهايى
نسخه هاى اشتهاآور

عطش يا تشنگى مفرط
اين بيمارى بيشتر در افرادى به وجود مى آيد كه مبتلا به بيمارى قند مى باشند غير از بيمارى قند بيمارى ديگرى به نام ديابت بى مزه (مرض قند بدون قند) كه در اينجا قند در ادرار نيست اما بيمار داراى عطش فراوان است و گوئى عاشق آب است ، در خون ريزيها و تصادفات و هنگامى كه مقدارى زياد خون از بدن دفع شده باشد بيمار مبتلا به عطش زياد مى گردد، خوردن غذاهاى شور و چرب ميل به خوردن آب را زياد مى نمايند.
درمان :

سكنجبين با آب گرم نوشند و حب صبر با ايارج فيقرا بكار برند تا بدن از خلط غالب پاكسازى شود. جوشانده باديان به صورت گرم و داغ مؤثر است ، يا باديان را كوبيده با آب گرم كفلمه نمايند، از خوردن غذاى غليظ و چرب و ميوه جات بپرهيزند، در بيماريهاى تب دار كه بيمار مبتلا به عطش ‍ است مى توان از لعاب اسپرزه بتدريج استفاده نمود و عطش بيمار را ساكت كرد.
ماءالشعير لعاب اسپرزه ، لعاب به دانه ، آب خيار، شيره خرفه ، مرباى آلو، شربت آب غوره همگى مسكن عطش مى باشند، غذاهاى سرد و دوغ نيز در تسكين عطش مؤثرتر است . ناگفته نماند كه خوردن آب يخ باعث عطش ‍ مى شود و آب گرم يا نيم گرم در تسكين عطش بهتر است ، در مزاجهاى گرم و خشك كه مرتبا دهان ، حلق و مرى مى خشكد درمان آن با شربت ليمو، سكنجبين ، شيره خرفه ، آب تمرهندى ، آب انار، آب مرباى آلو مؤثر است مبتلايان به عطش شربت بنفشه را با لعاب به دانه و آب انار شيرين مخلوط كرده بتدريج بجاى آب بنوشند، آب برگ خرفه ، آبغوره بى نمك ، و ماءالشعير را با هم آميخته يا به تنهائى مصرف كنند: تمرهندى ، آلوچه خشكه با غذاى روزانه تواءم سازند، اگر معده مبتلا به املاح صفراوى گرديده باشد بدى طعم دهان و تلخى آن و حالت خفقان و تهوع از علائم بيمارى است .

نسخه ضد عطش
تخم كاهو 10 گرم
كاسنى 10 گرم
خرفه 10 گرم
مغز تخم كدو 20 گرم
تخم بارهنگ 10 گرم
همه را نرم سائيده روزى سه قاشق مرباخورى با عرق بيدمشگ يا لعاب اسپرزه و يا شربت بنفشه يا شربت عود ميل نمايند.
دستور
بايستى بيمار استفراغ كند، شربت ليمو، شربت نارنج ، شيره خرفه خورند از غذاهاى خنك استفاده نمايند.

عطش به علت گرمازدگى يا آفتاب زدگى
اگر عطش به علت حرارت آفتاب يا آفتاب زدگى يا به علت آتش و يا واقع شدن در وزش باد گرم يا روزه داريهاى طويل باشد. دست و پاى بيمار را بايستى در آب سرد گذارند و در آفتاب زدگى بايد بيمار را در وان يخ قرار دهند و دست و پاى بيمار را با آب سرد ماساژ داده تا حرارت به وجود آمده فروكش نمايد سر بيمار را بايستى با گلاب بشويند و قدرى تمرهندى در دهان او گذارند تا به تدريج آب آنرا فرو برد.
در عطشهاى مفرط، بيماران مى توانند بدن خود را با آب برگ گل خطمى بشويند، مغز تخم خيار و مغز خربزه و ترنجبين را شيره كش كرده با لعاب به دانه يا لعاب اسپرزه ميل نمايند.
جوشانده ريشه شيرين بيان به تنهائى براى تسكين عطش به كار مى رود. يا خاكشير را در آب يخ و شكر حل كرده بدهند.

ورم معده يا گاستريت
در مزاجهاى صفراوى و دموى بيشتر به وجود مى آيد و در بلغمى و سوداوى كمتر، در مزاجهاى دموى و صفراوى درد سر دل التهاب ، سوزش ، عطش ، سستى ، حالت استفراغ ، سقوط اشتها، زردى يا سرخى زبان ، تلخى دهان ، گرفتگى رنگ صورت متمايل به زردى ، در فشار با كف دست درد شديدى در سر دل احساس مى شود در گرم مزاجان كه پرخون مى باشند بايد فصد نموده و سپس شربت بنفشه ، شربت نيلوفر، آب انار، آب غوره ، آب كاسنى ، و يا عرق كاسنى و يا آب تاجريزى را با گلاب ميل نمايند، كسانى كه مبتلا به خشكى مزاج و يبوست هستند از دستور زير مى توانند استفاده كنند:

درمان :

زخم معده
مبتلايان به زخم معده و اثنى عشر با خوردن چيزهاى ترش و تند و سرخ كرده ميوه هاى خام سبزيجات و نان طريد و آشها ناراحت مى شوند لذا رعايت رژيم غذاى مناسب در زخم معده و اثنى عشر مؤثر است . در هنگامى كه زخم تازه باشد طباشير و گل سرخ ، تخم ترشك از هر كدام 10 گرم به مدت 6 روز به صورت جوشانده بعد از هر غذا نصف ليوان ميل نمايند. در زخمهاى تازه معده و اثنى عشر نبايستى از داروهاى پاك كننده (منقيات ) قوى استفاده نمايند زيرا زخم را تازه تر مى سازد.

مبتلايان به زخم معده و اثنى عشر مى توانند تا بهبودى كامل روزانه صبح ناشتا و شب از جوشانده زير استفاده نمايند.
نسخه:

ضد نفخ معده
داروهائى كه در بدى هضم معده به علت گرمى مزاج گفته شد در اينجا مى تواند مصرف شود.
همچنين داروهاى مؤثر در سوءهضم نيز در اينجا اثر درمانى دارد.

نسخه ضد نفخ معده
هيل غرابى 5 گرم
هيل باد 5 گرم
نرم كوبيده بعد از هر غذا يك قاشق چايخورى در گلاب حل كرده ميل نمايند.

براى رفع آروغ زدن
بعضى افراد عادت دارند كه بعد از تناول غذا مرتب آروغ زنند اين عمل را هواخورى نامند كه ادامه آن باعث گشادى معده خواهد شد و اين عمل ناپسندى است هم براى اطرافيان بيمار و هم براى خود او اين مرض نزد كسانى كه غذا به تعجيل مى خورند و دهان خود را در هنگام غذا خوردن نمى بندند بيشتر پيش مى آيد زيرا به عجله غذا خوردن مقدارى هوا با طعام وارد معده مى شود.
درمان :

علاوه بر رعايت نكات فوق بايستى باديان را نرم كوبيده با گل قند بعد از غذا ميل كنند يا 5 گرم هيل غرابى را نرم كوبيده با گلاب مصرف نمايند. (اين مقدار براى يك روز در سه نوبت ).

نسخه ساده ضد آروغ
10 گرم برگ نعناع را جوشانده آب آنرا سه روز بعد از هر غذا ميل كنند: يا پودينه را نرم كوبيده با هيل غرابى و گلاب بعد از غذا مصرف نمايند.
نسخه:

استفراغ خونى
در اينجا مقصود از خونى است كه مبداء آن زخمهاى معده و اثنى عشر است و در اثر پاره گى يكى از عروق معده يا اثنى عشر خونريزى شروع مى شود.
درمان :

اول بيمار بايستى از خوردن غذا منصرف شود و استراحت كامل نمايد و از حركت جنبش و كارهاى سخت خوددارى كند. سپس از داروهاى ضد خونريزى كه قبلا ذكر شده است استفاده نمايند. مثل كندر، گلنار، فوفل ، مازو، گل ارمنى .

نسخه براى اشتهاى ساقط شده
به مدت سه هفته هر روز 5 گرم افسنطين را جوشانده صبح و عصر ميل نمايند.

تمايل به خوردن گل و مهر و غيره
اين تمايل بيشتر در زنان باردار ديده مى شود در اطفال هم گل خوارى شايع است كه بايد هر چه زودتر درمان شود زيرا به كم خونى آنها منجر خواهد شد.
نمك 5 گرم
تخم شويد 10 گرم
تخم ترب 10 گرم
نرم كوبيده در 250 گرم عسل يا سكنجبين ريخته روزانه يك قاشق مرباخورى استفاده شود.
نسخه ديگر

ضد تهوع و استفراغ و ضعف اشتها
آب سيب و آب زرشگ از هر كدام يك ليوان آب ليمو شيرين نصف ليوان شكر 250 گرم همه را خوب جوشانده تا به قوام آيد روزى 3 استكان ميل نمايند.
نسخه ديگر

اسهال
علل اسهال متعدد است و مى تواند عللى همچون غذائى ، داروئى و عفونى و مسموميت ها، داشته باشد.
اسهال به علت بيمارى خود معده در اثر سردى و ترى آن

علائم :
ترش شدن غذا در معده و جوشش و چنگ شدن سر معده و پوسيده و گنديده شدن غذا در معده كه اين خود باعث اسهال مى باشد.
درمان :

اسهال و هضم ناقص
كسانى كه مبتلا به ورم روده و كوليت و زخم روده و بيماريهاى ديگر از قبيل تومورها، غده ها و گاهى تومورهاى بدخيم مى باشند بيشتر دچار اسهال و زور و پيچ شكم مى گردند گاهى به مدفوع خونى و هضم ناقص مبتلا مى شوند كه در اينجا مقدارى مواد غذائى هضم نشده در مدفوع وجود دارد، داروهاى مؤثر عبارتند از صمغ عربى ، نشاسته ، كتيرا، لعاب به دانه ، لعاب اسپرزه شربت مورد، طباشير.
نسخه:

نسخه جهت كليت اولسر و يا زخم روده
25 گرم ريشه انار را جوشانده 2 مرتبه در 24 ساعت تنقيه نمايند.

اسهال و هضم ناقص در مزاج بلغمى و صفراوى

علائم :
زردى مدفوع تواءم با بلغم ، درد، قراقر شكم اين علائم بيشتر در كسانى ديده مى شود كه ميوه هاى خام زياد مصرف مى كنند مانند آلوچه ، آلو، زردآلو، آلبالو و غيره .
درمان :


اسهال خونى
در اسهالهاى خونى بايستى از داروهاى قابض و داروهاى ضد خونريزى تواءما استفاده گردد مثل قرص طباشير، شربت انجبار، قرص كهربا، شربت مورد، پوست انار، گل ارمنى ، گلنار، مازو، بلوط و فوفل بيمار بايستى حداقل 24 ساعت تا سه روز از خوردن غذا پرهيز كند و نيز از ماست آب رفته و آب جوشانده سماق و يا انار استفاده نمايند.
نسخه:

جالينوس و نفوذ او در 45 نسل
جالينوس ركن اصلى پزشكى بود او آخرين پايه مهم طب يونان قديم محسوب مى شود. جالينوس (1200 - 130 ميلادى ) پزشك پادشاهان و شخصيت هاى برجسته روم كه مسافرت هاى زياد انجام داد، سخنرانيهاى بى شمارى نمود و نوشته هاى گوناگونى از خود به يادگار گذاشت . اين يونانى بزرگ محقق باهوشى بود كه تجربيات زيادى با آزمايشات گوناگون كسب نمود حجامت يكى از ابداعات او مى باشد. رشته داروسازى نيز مثل پزشكى از فرمولهاى او كه بنام جالينوسى معروف مى باشد بهره مند گرديد. جالينوس پيشتاز علم پزشكى در زمان خود بود. و تعليمات او مورد تاءييد استادان پزشكان در طول يك هزار و پانصد سال بوده است .
نسخه:

در بيماران مبتلا به اسهال ساده يا اسهال خونى اگر مريض مبتلا به عطش ‍ زياد باشد مى توان بجاى آب از شيره خرفه استفاده نمود براى اين كار 25 گرم تخم خرفه را در چهار ليوان آب جوشانده از آن به جاى آب استفاده نمايند.
اگر اسهال خونى همراه با صدا كردن شكم و ايجاد گاز و نفخ باشد از گلنار، مازو و بلوط و زيره و يا گشنيز كه از هر كدام 5 گرم انتخاب شده باشد پس از نرم كوبيدن روزى چهار قاشق مرباخورى بكار برند.
نسخه:

در بيماران مبتلا به اسهال ساده يا اسهال خونى اگر مريض مبتلا به عطش ‍ زياد باشد مى توان بجاى آب از شيره خرفه استفاده نمود براى اين كار 25 گرم تخم خرفه را در چهار ليوان آب جوشانده از آن به جاى آب استفاده نمايند.
اگر اسهال خونى همراه با صدا كردن شكم و ايجاد گاز و نفخ باشد از گلنار، مازو و بلوط و زيره و يا گشنيز كه از هر كدام 5 گرم انتخاب شده باشد پس از نرم كوبيدن روزى چهار قاشق مرباخورى بكار برند.
نسخه :
معالجه كرمهاى دستگاه گوارش
كرمها و انگلهاى روده اى انواع و اقسام مختلف بوده و از كرم دراز، كرم قلابدار، كرمهاى ريز سوزنى و كرمهاى پهن يا كرم كدو و ژيارديا، در دستگاه گوارش (روده ها) زندگى مى نمايند براى از بين بردن كرمها بيمار بايستى قبل از خوردن داروى كرم ، سه روز صبحها غذايش منحصرا شير باشد روز چهارم كه روز خوردن جوهر ضد كرم است اگر داروى ضد كرم با شير خورده شود (شب هنگام خواب و صبح ناشتا) در تعقيب آن سوپى از سبزيجات و سركه تناول نمايند در اخراج كرمها مؤثرتر است .
درمان براى كرمهاى كدو يا كرم پهن
پس از اينكه سه روز متوالى ناشتا شير مصرف نمودند روز چهارم از اين نسخه استفاده شود.
نسخه :
برنگ كابلى مقشر 10 گرم
ريشه سرخس 10 گرم
تربد 10 گرم
قنبيل يا داروكله 10 گرم
باقلاى مصرى 10 گرم
قسط تلخ 5 گرم
درمنه تركى 15 گرم
همه را نرم سائيده 5 روز متوالى 10 گرم صبح با شير صرف شود و 10 گرم شب .
در مزاجهاى گرم غذاهاى خنك مثل سوپ آلو و سوپ سبزيهاى خنك و آب غوره ميتوان مصرف نمود و روزانه بجاى آب از شربت سكنجبين نوشند و اگر جوشانده پوست درخت توت و يا ريشه درخت انار ترش با سماق بجاى آب مصرف شود بهتر است زيرا همه اينها بى حس كننده گرم و قاتل آنها هستند.
بيمار در چند روزى كه مشغول معالجه مى باشد بهتر است از غذاهاى شيرين و چرب و غليظ و همچنين از نان و غذاهاى سفت بپرهيزد.
نسخه :
درمنه تركى 20 گرم
برنگ كابلى 10 گرم
افتيمون 5 گرم
تربد 10 گرم
غاريقون 5 گرم
به تنهائى يا تركيبى كوبيده و در صورتيكه بخواهند از همه آنها استفاده نمايند سه روز صبح و عصر و يا اگر بخواهند از يكى از داروها استفاده نمايند به مدت سه روز بايستى صبح و عصر 5 گرم كفلمه نمايند.
براى از بين بردن كرم و تخم آن هر شب بايستى يك گرم سياهدانه نرم كوبيده با دو قاشق سركه در نصف ليوان آب حل كرده وقت خواب نوشند و اگر بتوانند روزانه با غذا مقدارى سركه مصرف كنند از بسيارى از انگلها در امان خواهد بود.
جوشانده ريشه درخت انار به مدت سه روز صبح ناشتا كرم كدو را هم در انسان و هم در گوسفندان از بين مى برد.
نسخه جهت ژيارديا و ساير كرمها
بوماردان 15 گرم
درمنه 20 گرم
شاه تره 5 گرم
آويشن 10 گرم
يك قاشق غذاخورى در 2 ليوان آب كمى جوشانده صبح ، ظهر، شب قبل از غذا 2 استكان .
در اسهالهاى خونى كهنه و مراغى مى توان از ترياق كبير روزى يك گرم استفاده نمود و اين مقدار را تا 5 گرم مى توان رسانيد و يا مى توان از 5 گرم مصطكى كوبيده كه در دوغ حل شده باشد روزانه استفاده كرد.

توجه:سایت جدید حکیم عباس با تصاویر بیماری ها و...راه اندازی شد
نوشته شده توسط عباس غفاری در 1:13 |  •